Elementy detekcyjne

Niezastąpionym elementem każdego systemu przeciwpożarowego zarówno w budynku mieszkalnym, jak i użyteczności publicznej jest czujnik.

Pozwala on na natychmiastową reakcję na zagrożenie – błyskawicznie wykrywa oraz sygnalizuje niebezpieczeństwo, dzięki czemu osoby przebywające w budynku  mogą podjąć działania ewakuacyjne bądź też ratunkowe. 

Na rynku dostępny jest ogromny wybór czujników. Najogólniej możemy je podzielić na cztery rodzaje: czujniki dymu, czujniki temperatury, czujniki płomienia oraz czujniki gazu. 

W sprzedaży znajdują się również zaawansowane technologicznie modele łączące w sobie funkcje kilku rodzajów czujników. 

Wybór odpowiednich urządzeń dopasowanych do indywidualnego zapotrzebowania oraz uwarunkowań budynku jest niezmiernie ważny, ale też i trudny.  Dlatego przed dokonaniem zakupu warto zasięgnąć porady specjalisty, który dobierze rozwiązanie zapewniające skuteczny system alarmowania w danym obiekcie.

Czujka  dymu

Każdemu pożarowi towarzyszy zadymienie. We wczesnej fazie pożaru możemy go nawet nie zauważyć, dlatego tak ważne jest zamontowanie czujników, które odpowiednio wcześnie wykryją zagrożenie .  Reagują one na produkty spalania i/lub rozkładu termicznego. Ze względu na sposób wykrywania dymu dzielą się na jonizacyjne i optyczne (punktowe i liniowe). 

Działanie czujki optycznej oparte jest na załamaniu wiązki światła.  

Zły dobór  rodzaju czujnika do sposobu użytkowania danego pomieszczenia wpływa na możliwość występowania fałszywych alarmów.  Czujniki optyczne  zamontowane  w pomieszczeniach zakurzonych, zadymionych , gdzie użytkownicy palą papierosy (również e-papierosy) czy w łazienkach lub kuchniach.

Czujniki optyczne  dzielą się na:

  • Punktowe o zasięgu działania około 5-6 metrów
  • Liniowe o zasięgu działania nawet do 150 metrów 

Czujniki temperatury

Niektóre substancje oraz instalacje mogą palić się bez powstawania dymu. W takich sytuacjach czujniki dymu mogą nie zapewnić nam bezpieczeństwa. 

Dlatego w pomieszczeniach, gdzie znajdują się tego typu instalacje, zaleca się montaż czujników cieplnych.  Zasygnalizują nam one nadmierny wzrost temperatury spowodowany na przykład między innymi przegrzewaniem się  instalacji elektrycznej. 

Tego typu czujniki sprawdzą się także w pomieszczeniach, gdzie nie jest możliwe zamontowanie optycznych czujek dymu  (na przykład ze względu na przebywanie w nich osób palących papierosy).

Należy jednak pamiętać, by nie montować ich blisko drzwi zewnętrznych (gdzie mogą wystąpić wahania temperatur), ponieważ mogłoby to powodować uruchomienie fałszywych alarmów.

Czujniki temperatury dzielą się na:

  • nadmiarowe – alarmują nas, gdy temperatura wewnątrz pomieszczenia przekroczy ustawiony próg (zazwyczaj obejmuje on zakres 55-70°C),
  • różnicowe – są wrażliwe na gwałtowny wzrost temperatury (alarmują nas, gdy przyrost przekracza ustawioną wartość).

Czujniki płomienia

Istotną rolę w systemach przeciwpożarowych pełnią również czujniki płomienia. Pozwalają one na wykrycie płomieni – także tych, które pojawiają się w początkowej fazie pożaru.

Płomień emituje charakterystyczne promieniowanie (w dużej mierze ultrafioletowe), które powoduje uruchomienie alarmu w detektorze. ,

Czujki te są odporne na sztuczne światło – dlatego nie muszą się Państwo obawiać, że nadmierna ekspozycja na światło pozbawione promieni UV mogłoby wywołać fałszywy alarm.

Należy pamiętać, że czujniki płomienia są wrażliwe na promieniowanie ultrafioletowe. 

Dlatego nie należy ich montować w miejscu, gdzie mogłyby być narażone na ten rodzaj promieniowania – mogłoby to wpłynąć na fałszywe uruchomienie alarmu 

(na przykład w warsztatach czy zakładach, gdzie podczas spawania łukowego czy różnego rodzaju procesów technologicznych wytwarzane jest promieniowanie ultrafioletowe).

Czujniki gazu 

Osobną grupą  detektorów są czujki gazu.

W zależności od indywidualnych specyficznych warunków na danym obiekcie związanych z jego uwarunkowaniami architektonicznymi oraz systemem wentylacji dobiera się detektory  CO, LPG oraz tablice sygnalizacyjne (szczególnie w  garażach lub parkingach podziemnych.) Detektory gazów pełnią tutaj funkcję sterowników wentylacji. 

W halach i zakładach służą zarówno do  sterowania procesami przemysłowymi, jak również  mają za zadanie ostrzeganie przed niebezpiecznym stężeniem gazów palnych czy toksycznych,  które mogą zagrażać życiu i zdrowiu ludzi bądź spowodować straty materialne. 

W pomieszczeniach mieszkalnych, biurowych, hotelach detektory gazów przeznaczone są głównie do sterowania wentylacją  czy klimatyzacją na podstawie temperatury, stężenia dwutlenku węgla, ale też generują ostrzeżenia w przypadku nadmiernych stężeń gazów np. wycieku czynników chłodniczych.